Сұрақтар мен жауаптар

Жиі береді. Микроқаржы ұйымдары несиелік тарихқа банктерге қарағанда жұмсақ қарайды: бір жыл және одан бұрын жабылған шағын мерзімі өткен берешек әдетте мақұлдауға кедергі болмайды. Ал басқа несие бойынша ағымдағы берешек — әрдайым дерлік бас тарту, өйткені несие беруші оны өтінім берген сәтте кредиттік бюродан көреді.

Тарихыңызды бас тартқаннан кейін емес, өтінім бермес бұрын тексерген жөн: Бірінші кредиттік бюро есепті жылына екі рет тегін береді. Онда барлық қолданыстағы шарттар, сомалар және мерзімі өткен берешектер көрінеді — несие беруші дәл соған қарайды.

Егер есепте сіз төлеп қойған, бірақ мәртебесі жаңартылмаған берешек тұрса, несие берушіден бюроға түзету жіберуін талап етіңіз. Бұл жаңа өтінім беруден ұзағырақ, бірақ мақұлдау мүмкіндігін бір реттік емес, ұзаққа арттырады.

Жоқ. Жалақыға дейінгі несие бойынша кіріс туралы анықтама, кепіл және кепілгер талап етілмейді: несие беруші қарыз алушыны несиелік тарихы, өтінім деректері және базалар бойынша тексерулер арқылы бағалайды. Дәл осы оны жылдам етеді — шешім шамамен 20 минутта келеді.

Кірістің мәні бәрібір бар, тек жанама тексеріледі. Несие беруші өткен несиелерді қалай өтегеніңізге, қазір қанша шарт қолданыста екеніне және ағымдағы мерзімі өткен берешектің жоқтығына қарайды. Жанама баға жұмсақтау, бірақ бірінші несие бойынша лимит те төменірек — нарықта бұл көбіне 100 000 ₸-ге дейін.

Анықтаманың болмауы төлеу жеңіл болады дегенді білдірмейді. Қайтару сомасын өтінімге дейін есептеңіз және оның келесі жалақыға дейінгі бюджетке сыятынына көз жеткізіңіз.

Іс жүзінде әрдайым өз атыңызға рәсімделген қазақстандық банк картасы қажет. Кейбір несие берушілер банк шотына беруді ұсынады, бірақ бұл ұзағырақ. Бөтен картаға ақша аударылмайды.

Алдымен несие берушінің жеке кабинетінен мәртебені тексеріңіз: «берілді» деп тұрса, ақша жіберілген, кідіріс банк тарапында.

Әдетте бұл бірнеше сағат, сирек — келесі жұмыс күніне дейін. Мәртебе тәуліктен астам өзгермесе, шарт нөмірін көрсетіп, несие берушінің қолдау қызметіне жазыңыз.

Ресми тыйым жоқ, бірақ әрбір келесі несие беруші қолданыстағы несиелерді кредиттік бюродан көреді және бас тартуы әбден мүмкін. Іс жүзінде бұл: бір мезгілде бір несие дегенді білдіреді.

Иә, мерзімнің кез келген күнінде. Микронесие бойынша сыйақы ақшаны нақты пайдаланған күндерге есептеледі, сондықтан мерзімінен бұрын қайтару артық төлемді тікелей азайтады — бұл айыппұл емес, үнем.

Есептеу қарапайым. Күніне 0,3 % мөлшерлемеде 60 000 ₸ несие 14 күнге 2 520 ₸ тұрады. Жетінші күні қайтарсаңыз — 1 260 ₸ төлейсіз, яғни дәл жартысын. Несие беруші «кері күнмен» қайта есептеу жүргізуге құқылы емес.

Микронесиені мерзімінен бұрын өтегені үшін комиссия алуға Қазақстан заңы тыйым салады. Шартта осындай жол болса немесе телефонмен айтылса, бұл шартқа қол қоймауға және АРРФР-ға жүгінуге негіз. Мерзімінен бұрын төлер алдында несие берушіден өтеу күніндегі нақты сомананы сұратыңыз: ол кестедегіден аз болады.

Мерзімі өткен алғашқы күннен бастап тұрақсыздық айыбы есептеледі, деректер кредиттік бюроға жіберіледі, SMS-еске салулар мен қоңыраулар басталады. Ұзақ мерзім өтіп кетсе, борыш коллекторлық агенттікке беріледі немесе сот арқылы өндіріледі.

Тұрақсыздық айыбының мөлшері Қазақстан заңымен шектелген, және несие беруші оны өз бетінше көтере алмайды. Ал бүлінген несиелік тарих бюрода жылдар бойы қалады және жаңа несиелерге ғана емес, ипотекаға немесе техникаға берілетін бөліп төлеуге де кедергі болады.

Ең арзан әрекет — несие берушіні төлем күнінен кейін емес, дейін ескерту. Мерзімді ұзарту ақылы, бірақ мерзімді өткізуден айтарлықтай арзанға түседі, ал шарттарды өзгерту туралы өтінішті қарыз алушы заң бойынша беруге құқылы. Несие беруші жазбаша бас тартса және бас тартуды әділетсіз деп санасаңыз, банк омбудсманына немесе АРРФР-ға шағымданыңыз.

Жоқ. kredito24.kz доменіндегі Кредит 24 — таңдау жөніндегі ақпараттық қызмет. Біз нарық шарттарын көрсетеміз, несие құнын теңгемен есептейміз және келушіні несие берушіге бағыттаймыз. Шартты сіз онымен жасайсыз, ақша да содан келеді, шарттар мен өтінім бойынша шешімге де сол жауап береді.

Қызметте АРРФР лицензиясы жоқ, және біз оны мәлімдемейміз: Қазақстанда микронесие беруге ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің қолданыстағы лицензиясы бар ұйым ғана құқылы.

Бөлек маңыздысы: Қазақстанда атауы ұқсас микроқаржы ұйымдары жұмыс істейді. Біздің оларға қатысымыз жоқ, олардың атынан әрекет етпейміз және тобына кірмейміз. Қол қоймас бұрын шарттағы ұйымның толық атауы мен БСН-ін салыстырыңыз — олар лицензиялар тізіліміндегі жазбамен сәйкес келуі тиіс.

Жоқ. Сайтта ЖСН, жеке куәлік деректері, карта нөмірі немесе телефон жинайтын бірде-бір форма жоқ. Бұл деректерді сіз несие берушінің қорғалған формасында енгізесіз.

Жоқ. Калькулятордағы есеп те, несие берушіге өту де ақысыз. Қызмет келуші несие рәсімдегенде серіктестерден сыйақы алады — бұл несиенің құнына әсер етпейді, шарттарды несие беруші айқындайды.

Нағыз несие беруші де ақшаны алдын ала алмайды: сыйақы қайтару сомасына кіреді және мерзім соңында төленеді. Сондықтан несие алғанға дейін ақша аударуды сұраған кез келген өтініш — алдын ала төлем, «сақтандыру жарнасы», «мақұлдау үшін» немесе «аударымды бұғаттан шығару үшін» ақы — алаяқтықтың белгісі.

Мұндай өтініш болса не істеу керек: әңгімені тоқтатыңыз, ақша аудармаңыз, SMS кодтарын, карта нөмірі мен CVV-ді айтпаңыз. Ақша аударылып қойса, банкке және полицияға мүмкіндігінше тез жүгініңіз — уақыт неғұрлым аз өтсе, аударымды қайтару мүмкіндігі соғұрлым жоғары.

Несие онлайн рәсімделеді, сондықтан қызмет бүкіл Қазақстанда қолжетімді — Астана мен Алматыдан бастап аудан орталықтары мен ауылдарға дейін. Бөлімшеге бару қажет емес.

Иә, орысша нұсқа толық: барлық тоғыз бет, калькулятор және есептеулер. Ауысу — жоғарыдағы РУС түймесі арқылы, ол дәл сол бетті орыс тілінде ашады.

Несие берушінің өзінен бастау керек және міндетті түрде жазбаша: жеке кабинет арқылы немесе ресми поштаға, көшірмесін сақтап. Қазақстан заңы бойынша қарыз алушы шарт талаптарын өзгерту туралы өтініш беруге құқылы, ал несие беруші оны қарауға міндетті.

Жазбаша жауап қанағаттандырмаса, келесі екі саты бар. Банк омбудсманы шарттар бойынша дауларды қарайды. АРРФР — реттеуші: қарыз алушының құқықтары бұзылғанда, заңсыз комиссиялар, қысым және өтінішті қараудан бас тартқанда сонда жүгінеді.

Шағымға шартты, хат алмасуды және даулы соманың есебін қоса тіркеңіз. Өз несиелік тарихыңыз үшін Бірінші кредиттік бюроға барыңыз — есеп жылына екі рет тегін беріледі, одан несие берушінің сіз туралы бюроға не бергені көрінеді.

Микроқаржы ұйымында АРРФР-дың қолданыстағы лицензиясы болуы тиіс. Лицензиялар тізілімі ашық, тексеру бірер минут алады — оны шартқа қол қойғанға дейін және құжаттарды жібергенге дейін жасау керек.

Тәртібі мынадай: шарттан ұйымның толық атауы мен БСН-ін табыңыз, содан кейін сол жазбаны ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің сайтындағы тізілімнен іздеңіз. Атауы «шамамен» емес, сөзбе-сөз сәйкес келуі тиіс: ұқсас атаулар — жалғандықтың әдеттегі тәсілі.

Қосымша шарттағы қайтару сомасы мен төлем күнін өзіңіз есептегенмен салыстырыңыз және беру мен мерзімінен бұрын өтеу үшін комиссия жоқтығына көз жеткізіңіз. Ұйым тізілімде болмаса немесе деректер сәйкес келмесе — шартқа қол қоймаңыз және жеке куәліктің көшірмесін жібермеңіз.